Kunst Opdracht
Particulieren, instellingen, organisaties en bedrijven kunnen via de regeling Kunst Opdracht een opdracht geven aan beeldend kunstenaars voor het maken van een nieuw, publiek toegankelijk kunstwerk in Nederland of het Caribisch deel van het Koninkrijk. Het doel van de regeling is het stimuleren van opdrachten aan kunstenaars en daardoor ook de markt, de zichtbaarheid van kunst en de betrokkenheid tussen opdrachtgever, kunstenaar en publiek. Het kan gaan om een eenmalige opdracht aan één of meerdere kunstenaars of juist een langere samenwerking. Zoals de samenwerking van een museum met een kunstenaar, waarbij het intensief volgen en tonen van werk of de productie van nieuw werk voor een periode van maximaal 4 jaar centraal staat. Het Mondriaan Fonds betaalt maximaal 50% van de subsidiabele projectkosten. Opdrachtgevers van buiten het beeldende kunstcircuit kunnen eerst een ontwikkelbijdrage aanvragen om zo professionele expertise in te winnen voor het maken van een plan of het bekostigen van een schetsfase. Voor een ontwikkelbijdrage is de bijdrage maximaal 70%, met een maximumbedrag van € 15.000.
In 2025 was er sprake van een stijging (16%) van het aantal ingediende aanvragen vergeleken met 2024. Ook het totaal van aangevraagde en toegekende bedragen steeg. Iets meer dan de helft van de ingediende aanvragen werd gehonoreerd. Hoewel het aantal toekenningen steeg met bijna een derde ten opzichte van 2024, daalde het gemiddeld toegekende bedrag met bijna 19%. In 2025 ontving het fonds 2 aanvragen voor een ontwikkelbijdrage. Beide werden afgewezen op inhoudelijke gronden.
Ruim een kwart van de gehonoreerde aanvragen in 2025 kwam van buiten de culturele sector, bijvoorbeeld van gemeenten of stichtingen met uiteenlopende achtergronden. Dit aandeel is met 10% gedaald ten opzichte van 2024. Zo ontving Stichting Monet in Zaandam een bijdrage voor een kunstwerk van Anouk Vogel. Om het verblijf van de Franse impressionist Claude Monet in Zaandam (1871) te eren, werd het schetsvoorstel van Vogel geselecteerd om uitgevoerd te worden. Het permanente kunstwerk getiteld Momentopname, wordt geplaatst op de onlangs gerenoveerde Wilhelminasluis in Zaandam.
Ruim 70% van de gehonoreerde aanvragen kwam van musea, kunstpodia en culturele festivals. Een voorbeeld is de aanvraag van Stichting IJsselbiënnale voor 12 kunstopdrachten voor een kunstmanifestatie in de zomer van 2025. Kunstenaars Bram Kuypers, Carmen Molenaar, Art van Triest, Felipe van Laar, Frank Havermans, Irene Fortuyn, Lotte Geeven, Maria Roosen, Matteo Marangoni, Mickey Yang, Sarah van Sonsbeeck en Zoro Feigl kregen de opdracht om een locatiegebonden, monumentaal en tijdelijk werk te ontwikkelen. De kunstenaars reageerden met hun werk op het verhaal van die specifieke plek, verbonden aan het thema grenzen in de context van klimaatverandering.