Voorwoord

2025 was voor het Mondriaan Fonds het eerste jaar van een nieuwe beleidsperiode. Dat betekent dat we aan de slag gingen met het nieuwe beleidsplan Voorbij het centrum, voorbij de norm, en in het verlengde daarvan met nieuwe regelingen, trajecten en activiteiten.

Misschien is er in het veld nog niet direct veel verandering opgevallen. Dat is niet vreemd. Nieuw beleid, nieuwe regelingen, nieuwe activiteiten, dat vraagt om een goede voorbereiding. 2025 kenmerkt zich als het jaar van die voorbereiding.

Tegelijkertijd was er, voor wie goed oplette, toch iets te merken van de aankomende veranderingen of nieuwe trajecten. Prospects beleefde zijn eerste editie op een nieuwe locatie en de Prix de Rome kende een andere invulling.

In Zeeland werden de eerste stappen gezet richting een aanpak om regio’s in het Koninkrijk vanuit hun eigen context, wens en noodzaak te bedienen. Vanuit Zeeland kwam de wens om meer gerichte expertise aan te trekken en te helpen met de ontwikkeling van een rijkere culturele infrastructuur. Binnen een pilottraject werd Cathy Jacob aangesteld als kwartiermaker en directeur van ArtBase Terneuzen, een nieuw te vormen instituut en regio-overstijgend concept gericht op een betere integratie van beeldende kunst in de lokale maatschappij.

Het traject in Zeeland is een voorbode voor wat komen gaat in 2026, wanneer voor alle regio’s gezocht gaat worden naar een goede invulling van de lokale behoeften. Ook in de Cariben. De Museumvereniging kan aan de slag met een budget om de uitwisseling tussen erfgoedinstellingen in Europees Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk te stimuleren.

In 2025 is er een aantal regelingen aangepast. Onze regelingen worden periodiek tegen het licht gehouden om er zeker van te zijn dat ze nog voldoen en actueel zijn. Er kwamen ook een paar nieuwe regelingen. Kunst Erfgoed Festival zag het licht en vervult een langgekoesterde wens om voor festivals een eigen regeling te maken. Er kwam een regeling gericht op plannen van zowel instellingen als kunstenaars en curatoren die willen bijdragen aan de bewustwording van het slavernijverleden.

In 2025 is ook hard gewerkt aan een nieuwe interdisciplinaire regeling. Het Filmfonds, Letterenfonds, Fonds Podiumkunsten en Mondriaan Fonds hebben budgetten samengevoegd om deze regeling, gericht op interdisciplinair opererende makers en interdisciplinaire projecten van organisaties, te ontwikkelen. In 2026 zal deze regeling het licht zien.

Er komt nog meer aan in 2026 dat in 2025 is voorbereid, maar dat zal in de loop van 2026 en in elk geval in het volgende jaarverslag duidelijk worden. Dat zal ook ik met interesse volgen en lezen. Dit is namelijk het laatste voorwoord dat ik schrijf voor het jaarverslag van het Mondriaan Fonds. Ik heb me heel vereerd gevoeld om samen met zo veel fantastische collega’s bij het Mondriaan Fonds te mogen bijdragen aan een gezonde erfgoed- en kunstsector, maar draag na bijna 7 jaar het stokje over aan een opvolger.

Die gaat ongetwijfeld prachtige nieuwe regelingen en activiteiten aankondigen. Daar kijk ik naar uit.

Eelco van der Lingen, tot 1 februari 2026 directeur Mondriaan Fonds